Zelftesten online bestellen: de voor- en nadelen

Zelftesten online bestellen kan een ideale oplossing zijn. Bijvoorbeeld voor wie zichzelf wil testen op een zwangerschap of op een ziekte. Grote voordeel is dat je de test snel, eenvoudig en privé kunt uitvoeren. Een zelftest kun je eenvoudig en veilig online bestellen. De test kun je vervolgens uitvoeren waar en wanneer het jou uitkomt. Je bent daarbij niet gebonden aan een huisarts, een laboratorium en de voorgeschreven openingstijden. Huisartsen en laboratoria zijn er echter niet voor niets. In dit artikel worden ook de nadelen van online zelftesten besproken.

Wat is een zelftest?

Een zelftest is een test die je in de privacy van eigen huis kunt uitvoeren wanneer je iets wilt weten over je lichaam. Testen die je kunt doen om te bepalen of je zwanger bent zijn bij iedereen bekend.

Er komen echter steeds meer testen en apps op de markt waarmee je bloedwaardes kunt controleren, kunt bepalen of je een ziekte of soa hebt of dat je ergens allergisch voor bent. Er lijkt voor iedere vraag een test te bestaan. Om een test uit te voeren heb je vaak slechts een druppeltje bloed, sperma, urine of een beetje ontlasting nodig. Het is echter nog vrij lastig om de kwaliteit van de verschillende testen te controleren en te waarborgen (bron #1, bron #2).

Zelfcontroletesten en diagnostische zelftesten

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen zelfcontroletesten (monitoringstesten) en diagnostische zelftesten.

Een zelfcontroletest kun je uitvoeren wanneer je een ziekte als diabetes of trombose hebt en een waarde in het bloed wilt controleren. Met een zelfcontroletest kun je de glucose in het bloed meten bij diabetes. Zo kun je checken of je bloedsuikerspiegel niet te hoog is. Met een trombosetest kun je controleren of de dosering van de bloedverdunners correct is.

Met een diagnostische zelftest kun je jezelf controleren op bepaalde ziektes, de mate van vruchtbaarheid of een zwangerschap. Er zijn diagnostische zelftesten beschikbaar voor (niet limitatief):

  • Ovulatie
  • Zwangerschap
  • Vruchtbaarheid bij de man
  • Menopauze
  • Pfeiffer
  • Coeliakie
  • Cholesterol
  • Chlamydia
  • Syfilis
  • HIV
  • Prostaatkanker
  • Darmkanker

Wat is het voordeel van een zelftest?

Wanneer je een zelftest af wilt nemen, gaat dit meestal om privacygevoelige informatie. Het kan bijvoorbeeld een flinke drempel zijn om de huisarts te vragen om een soa-test. Ook al weet die man of vrouw niet beter, bij het aanvragen van een soa-test komt vaak toch een gevoel van schaamte kijken. Het is wellicht vergelijkbaar met waarom mensen het liefst erectiepillen online bestellen in plaats van bij de huisarts.

Wanneer je een zelftest doet hoef je niemand te vertellen over het hoe en waarom. Je hoeft niemand te overtuigen van de noodzaak van een dergelijke test. Het is snel en makkelijk. Een zelftest kun je zelf eenvoudig online bestellen zonder tussenkomst van een arts. Bovendien is het resultaat vaak direct af te lezen dus zit je minder lang in spanning dan bij een laboratoriumtest.

Een zelftest kan ook helpen om goed voorbereid naar de huisarts te gaan. Het kan helpen om bewuster te gaan leven.

De voordelen zijn gebaseerd op het artikel van de RIVM (bron #3).

Wat is het nadeel van een zelftest?

Niet alle zelftesten zijn even betrouwbaar. Een zelftest kan soms ook moeilijk te interpreteren zijn, dan kun je beter een arts hebben die de laboratoriumuitslagen voor je vertaalt. Bovendien is de vervolgstap niet altijd even duidelijk. Moet je je nu laten behandelen? En welke medicatie heb je dan nodig? (bron #1, bron #2)

Je hebt dan toch een huisarts nodig voor het vervolgtraject. Zeker wanneer een zelftest voor een levensbedreigende ziekte als hiv of een vorm van kanker positief (dus negatief) is, heb je de huisarts nodig om je op te vangen en de juiste behandeling voor te schrijven (bron #1, bron #2).

Maar dit hoeft dus niet in het geval de zelftest uitwijst dat er niets aan de hand is. Echter kan zo’n test ook weer niet helemaal betrouwbaar zijn.. Het is een lastige afweging… (bron #1, bron #2).

Verder zijn er ook genetische of DNA testen. Dit kan grote impact hebben op familierelaties. Maar wellicht ook op het afsluiten van een levensverzekering of arbeidsongeschiktheidsverzekering (bron #3).

De nadelen zijn mede gebaseerd op het artikel van de RIVM (bron #3).

Waar moet je opletten bij het online bestellen van een zelftest?

Een goede zelftest heeft in ieder geval een keurmerk: een CE-merk. Testen met een CE-merk voldoen aan de Europese richtlijn voor medische hulpmiddelen. De CE-markering moet zowel op de verpakking als de gebruiksaanwijzing vermeld staan. Het CE-teken moet zichtbaar zijn en voorzien zijn van een 4-cijferige code (bron #1). Controleer ook of de gebruiksaanwijzing/handleiding in het Nederlands geschreven is.

Dat betekent dat de test voldoet aan de Europese kwaliteitseisen. Kijk ook goed naar de leverancier, is deze betrouwbaar? Let ook goed op de aanwezigheid van een duidelijke gebruiksaanwijzing.

Een goede test geeft ook informatie over de interpretatie van de testuitslag, de betrouwbaarheid van de zelftest en de vervolgstappen bij een bepaalde uitslag. Controleer ook altijd de houdbaarheidsdatum van de test. Een zelftest die over datum is, kan minder betrouwbaar zijn (bron #1).

Bestel je bij een betrouwbare leverancier dan is bovenstaande ook geborgd.

Een online zelftest bestellen of een laboratoriumtest aanvragen?

Wanneer je een online zelftest niet vertrouwt, maar ook geen huisarts wilt bezoeken, kun je in sommige gevallen ook zelf een laboratoriumtest aanvragen. Een goed voorbeeld hiervan is de SOA laboratorium test (bron #4).

Een laboratoriumtest is betrouwbaarder dan een zelftest omdat laboratoria onder streng toezicht staan. De kans op een foutieve uitslag is daarmee veel kleiner dan bij een zelftest (bron #4).

Het nadeel is dat je bloed, sperma, ontlasting of urine op moet sturen en even moet wachten op de uitslag.

De kenmerken van een goede laboratoriumtest

Bij een goede laboratoriumtest moet je per post bloed, sperma, ontlasting of urine opsturen naar het laboratorium. De test bevat een duidelijke instructie hoe je dit testmateriaal moet afnemen, verpakken en versturen.

Bovendien krijg je van tevoren een duidelijke uitleg over de manier waarop je de uitslag ontvangt en hoe lang het duurt voordat je de uitslag krijgt.

Er moet ook duidelijke informatie verschaft worden over de mogelijke vervolgstappen bij een positieve uitslag.

Je moet ook contactinformatie krijgen van het laboratorium zodat je contact op kunt nemen bij vragen of onduidelijkheden.

Waarom wellicht toch kiezen voor de huisarts?

Het kan zinvol zijn om toch naar de huisarts te gaan. Bijvoorbeeld als je twijfelt wat er aan de hand is en de zelftest ook geen uitkomst biedt. Ook kan het handig zijn om na de test met de huisarts te bespreken wat de beste behandeling is.

De huisarts kan je daarin begeleiden, voorzien van medicatie of doorverwijzen naar een specialist (bron #1). De huisarts heeft geheimhoudingsplicht dus je hoeft niet bang te zijn dat hij je testuitslagen met anderen zal delen. Ook niet met je moeder, je kind of je broer. Je privacy is ook bij de huisarts gewaarborgd.

Zelftesten direct online bestellen

Er zijn inmiddels een veelheid aan zelftesten die je online kunt bestellen. Ik heb een overzichtspagina voor je gevonden waarin een veelheid aan zelftesten te vinden zijn. Deze online te bestellen zelftesten zijn:

  • Volledig zelf uit te voeren. Kies zelf op welke plek en op welk moment je de zelftest wilt uitvoeren.
  • Zeker/betrouwbaar. De beschikbare testen zijn wetenschappelijk getest. De testen zijn nauwkeurig.
  • Zorgvuldig. De online beschikbare testen zijn dezelfde als die via de apotheek of drogisterij te krijgen zijn. Verder zit er een heldere gebruiksaanwijzing bij. Deze helpt jou bij het correct uitvoeren van de zelftest.
  • Snelle uitslag. De meeste testen geven direct uitslag. Bij een aantal testen is het nodig de test op te sturen naar een laboratorium. Dan kan het een aantal dagen duren voordat de uitslag bekend is.

Er zijn zelftesten voor onder andere:

  • Zwangerschap
  • SOA
  • HIV
  • HPV
  • Menopauze
  • Allergie
  • Blaasontsteking
  • Chlamydia
  • Cholesterol
  • Lyme – tekenbeet
  • Pfeiffer (Epstein-Barrvirus)

We hebben nog geen overzichtspagina verwijzing opgenomen. Je kunt bij vragen contact met ons opnemen. Ga bij ernstige klachten altijd naar de huisarts (bron #1, bron #2).

Terug naar het complete overzicht met aandoeningen.

 

Gebruikte bronnen bij dit artikel over zelftesten

  1. De rijksoverheid over het testen van je gezondheid met een zelftest.
  2. Het RIVM over de kwaliteit van gezondheidstesten.
  3. Het RIVM over de voor- en nadelen van gezondheidstesten.
  4. Hulpmiddel voor bepalen juiste SOA zelftesten van soaaids.nl.

Dit artikel is voor het laatst gecontroleerd en bijgewerkt op 18 juli 2019.

Geef een reactie