Restless legs ook wel rusteloze benen genoemd. Heb jij een onrustig gevoel in de benen en maken de benen ongecontroleerde bewegingen in je slaap? Misschien heb jij dan last van restless legs. In dit artikel worden alle aspecten van restless legs belicht. Bovendien wordt de behandeling van restless legs met Pramipexol toegelicht. Ook vind je andere oplossingen voor de aandoening van rusteloze benen.

Wat zijn restless legs (rusteloze benen)?

Bij restless legs heb je in een toestand van rust een vervelend gevoel in de benen. Je kunt dit gevoel alleen kwijtraken door de benen te bewegen. Doordat de symptomen zich vaak voordoen in een toestand van rust is deze aandoening met name in de nacht erg vervelend. Door restless legs kun je namelijk moeilijk in slaap komen (bron #2).

Bovendien kunnen mensen met restless legs ’s nachts wakker schrikken door het vervelende gevoel in de benen of door de automatische trapbeweging die zij maken als gevolg van dat vervelende gevoel.

Conform de huisartsen standaarden is er sprake van rusteloze benen in het geval zich alle hieronder vermelde symptonen voordoen (bron #2):

  • sterke aandrang om benen te bewegen (bijna niet tegen te houden)
  • naar gevoel in de benen
  • klachten doen zich voor in een toestand van rust en zijn ’s avonds en in de nacht het ergste
  • de klachten nemen af bij lichamelijke beweging

Het rusteloze benen sydroom komt circa 2,1 keer voor onder de 1.000 patiënten die een huisarts bezoeken (bron #2).

De symptomen van restless legs

Het belangrijkste symptoom van restless legs is het ervaren van een vervelend gevoel in de benen tijdens de rust. Dit gevoel is niet pijnlijk, maar eerder kriebelend, tintelend of brandend. Het is in ieder geval een erg onrustig gevoel waarbij je de benen wel moet bewegen om het gevoel kwijt te raken. Sommige mensen ervaren dit onrustige gevoel niet alleen in de benen maar ook in de armen (bron #3).

Er kunnen zich ook andere symptonen voordoen zoals nachtelijke kuitkrampen, onwillekeurige schoppende bewegingen die niet pijnlijk zijn (bron #2).

De oorzaak van restless legs

De oorzaak van restless legs ligt niet in de benen, maar in de hersenen. Het is nog niet precies bekend hoe de hersenen dit onrustige gevoel veroorzaken (bron #1).

Het is wel bekend dat sommige mensen een grotere kans hebben op restless legs. Je hebt een grotere kans om last te krijgen van restless legs als een familielid dit ook heeft (bron #2).

Ongeveer de helft van de mensen bij wie restless legs gediagnosticeerd is, zegt een familielid met hetzelfde syndroom te hebben. Je maakt ook meer kans als je de 45 jaar gepasseerd bent (bron #1, bron #2).

Zwangere vrouwen behoren ook tot de risicogroep. Daarbij gaat het meestal vanzelf over als de zwangerschap voorbij is (bron #2).

Bovendien kan een tekort aan foliumzuur, ijzer of vitamine B12 leiden tot restless legs.

Mensen met diabetes, reuma, nierziekten en schildklieraandoeningen melden ook vaker last te hebben van restless legs.

Sommige medicijnen zoals medicijnen tegen misselijkheid, medicijnen tegen allergieën en antidepressiva kennen restless legs als bijwerking (bron #1).

De gevolgen van restless legs

Mensen met restless legs rusten ’s nachts niet goed uit waardoor zij overdag last hebben van concentratieproblemen, vermoeidheid en prikkelbaarheid.

Ook overdag kunnen symptomen zich voordoen waardoor zij continu afgeleid worden van hun dagelijkse werkzaamheden.

Restless legs kunnen grote gevolgen hebben voor het normaal kunnen functioneren thuis en op het werk.

Restless legs behandelen met Pramipexol

Eén van de medicijnen die voorgeschreven kunnen worden bij restless legs is Pramipexol. Pramipexol is van invloed op de signalen die de hersenen afgeven aan de spieren. Door dit medicijn te gebruiken zullen de klachten verminderen en kun je ’s nachts doorslapen zonder wakker te worden van onrustige benen of ongecontroleerde bewegingen. Het voorschrijven is facultatief voor huisartsen omdat het syndroom weinig voorkomt in de huisartsen praktijk. Het kan daarom goed zijn dat de huisarts je doorverwijst naar de neuroloog (bron #2).

Hoe wordt Pramipexol gebruikt?

Pramipexol is verkrijgbaar in tabletvorm. Je neemt de voorgeschreven dosis twee tot drie uur voor het slapengaan in. De tabletten werken meestal na één tot drie uur. De huisarts zal waarschijnlijk beginnen met een lage dosering om deze vervolgens op te bouwen. Na 3 maanden moet er verbetering hebben plaatsgevonden, waarbij evaluatie meestal na 6 weken plaatsvindt (bron #1, bron #2).

Het is nog onbekend of Pramipexol op de lange termijn werkt tegen restless legs of dat het medicijn bij langdurig gebruik minder effectief is (bron #5).

Welke bijwerkingen heeft Pramipexol?

Net als de meeste medicijnen kent Pramipexol een aantal bijwerkingen. Zo kun je duizelig of misselijk worden van dit medicijn, maar dit verdwijnt meestal na enkele weken.

Als je een gevoelige maag hebt of last hebt van maagklachten wordt aangeraden Pramipexol in combinatie met wat voedsel in te nemen.

Wanneer je last krijgt van bewegingsstoornissen, verwardheid en/of hartkloppingen is het raadzaam een arts te consulteren. Waarschijnlijk is Pramipexol dan niet het juiste middel voor jou. De huisarts kan dan een ander medicijn voorschrijven om je restless legs te behandelen (bron #5).

Beperkingen door Pramipexol

Je mag dit medicijn niet gebruiken wanneer je zwanger bent of zwanger wilt worden. Gebruik tijdens het geven van borstvoeding is ook niet aan te raden omdat Pramipexol de aanmaak van borstvoeding afremt of zelfs helemaal stil legt. Daarnaast heeft het gebruik van Pramipexol een negatieve invloed op je reactievermogen (bron #5).

Je mag bij de start met het medicijn en bij verhogingen van de dosis niet autorijden. Wanneer je ook na de eerste dagen slaperig wordt van dit medicijn en je reactievermogen hierdoor negatief beïnvloed wordt, is het raadzaam even helemaal geen auto of zware machines te besturen (bron #5).

Je kunt het drinken van alcohol tijdens het gebruik van Pramipexol beter vermijden, omdat alcohol het versuffende effect van Pramipexol versterkt (bron #5).

Pramipexol in combinatie met andere medicijnen

Pramipexol heeft een wisselwerking met andere medicijnen. Medicijnen tegen wanen en hallucinaties (antipsychotica) verminderen de werking van Pramipexol.

Ook alizapride, droperidol en metoclopramide (medicijnen tegen misselijkheid en overgeven) gaan de werking tegen. Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen versterken het effect van Pramipexol.

Deze medicijnen zijn vaak te herkennen aan de gele waarschuwingssticker op de verpakking. Overleg met de huisarts wanneer je een van deze medicijnen naast Pramipexol wilt gaan gebruiken. Bij twijfel kun je altijd contact zoeken met de huisarts of de apotheker (bron #5).

Wat kun je zelf doen tegen rusteloze benen?

Van bepaalde leef- en eetgewoonten wordt vermoed dat ze restless legs veroorzaken of verergeren. Je kunt je leefstijl aanpassen en kijken of dit inderdaad een positieve invloed heeft op de klachten.

Stoppen met roken

Ten eerste kun je beter stoppen met roken. Dit is echter in de meeste gevallen niet zo eenvoudig. In deze artikelen over stoppen met roken vind je veel bruikbare tips en adviezen. Ook krijg je er meer achtergrondinformatie over diverse hulpmiddelen die kunnen helpen om te stoppen.

Lukt het niet om op eigen kracht te stoppen met roken? Heb je al van alles geprobeerd aan hulpmiddelen? Wellicht dat dan Champix jou kan helpen. Van dit medicijn is bewezen dat het effectief werkt. Zo is ongeveer 25% van de mensen die stoppen met Champix na een jaar nog steeds gestopt. Door een tweede kuur te nemen kan dit percentage oplopen tot 44%. Hier vind je het artikel met gedetailleerde toelichting hoe Champix werkt en hoe je het kunt bestellen.

Overige tips en oplossingen

Bovendien kun je in de avond beter geen koffie meer drinken en maximaal één glas alcohol per dag nuttigen. Zorg ook voor voldoende lichaamsbeweging, maar sport niet in de avonduren. Voor alcohol geldt nog dat aangeraden wordt om niet elke dag te drinken (bron #1, bron #2, bron #3).

Terug naar het complete overzicht met aandoeningen.


Gebruikte bronnen bij dit artikel over restless legs

  1. Uitleg rusteloze benen door de thuisarts en adviezen om de klachten tegen te gaan: https://www.thuisarts.nl/rusteloze-benen/ik-heb-rusteloze-benen
  2. De NHG standaard over slaapproblemen waaronder het fenomeen rusteloze benen (restless legs): https://www.nhg.org/standaarden/volledig/nhg-standaard-slaapproblemen-en-slaapmiddelen
  3. Informatie vanuit het ziekenhuis: https://www.jeroenboschziekenhuis.nl/rusteloze-benen-restless-legs
  4. Officiële website van de stichting restless legs met veel informatie en filmpjes: https://www.stichting-restless-legs.nl
  5. Apothekersinformatie over Pramipexol: https://www.apotheek.nl/medicijnen/pramipexol

Dit artikel is voor het laatst gecontroleerd en bijgewerkt op 17 juli 2019.

Geef een reactie