Is de e-sigaret wel of geen veilig alternatief voor de echte sigaret?

Stoppen met roken is voor veel mensen een echte uitdaging. Middelen om te stoppen met roken zijn daarom van harte welkom. Voordat je een middel gaat gebruiken wil je natuurlijk eerst weten of het middel ook veilig is. In dit artikel lees je alle feiten over de e-sigaret zodat je kunt bepalen of dit een optie is voor jou als je wilt stoppen met roken.

Hoe werkt de e-sigaret

De e-sigaret ziet er uit als een echte sigaret en zijn meestal net iets groter dan een gewone sigaret. Wanneer je inhaleert gaat het uiteinde van de e-sigaret gloeien. Bij het uitblazen lijkt het net of je echte rook uitblaast.

De e-sigaret bestaat uit patronen, een verdamper en een batterij. De patronen bevatten vloeistof met daarin geur- en smaakstoffen welke via de verdamper (gloeidraad) worden omgezet in damp. De batterij is nodig voor een goede werking van de gloeidraad. De batterij is meestal op te laden via een USB port of via het stopcontact. De vloeistof is verkrijgbaar in verschillende smaken en is beschikbaar in varianten met of zonder nicotine.

Wat zit er in de vloeistof van de e-sigaret

In Nederland bestaat de vloeistof van de e-sigaret uit de volgende bestanddelen:

  • Propyleenglycol. Dit wordt gebruikt in discotheken en bij concerten om kunstmatige rook te creëren. Ook wordt propyleenglycol gebruikt in de voedingsindustrie en in cosmetica. De propyleenglycol kan er wel voor zorgen dat je luchtwegen en ogen geïrriteerd raken. Deze stof zit ook in gewone sigaretten. Als propyleenglycol verbrandt zoals bij het roken van sigaretten dan komt er onder andere propeenoxide vrij. De propeenoxide staat op de lijst van kankerverwekkende stoffen.
  • Plantwaardige glycerol. Dit wordt gebruikt in heel veel industriële en consumentenproducten. Het vrijkomen van deze stof via rook kan irritatie veroorzaken aan de luchtwegen.
  • Water is in normale hoeveelheden niet schadelijk voor ons lichaam.
  • De aroma zorgt voor de smaak van de e-sigaret.
  • De e-sigaret vullingen zijn beschikbaar met en zonder nicotine. Nicotine is een verslavende stof.

De vloeistof wordt ook wel e-liquid genoemd. De e-liquid komt vrij door een korte verhitting. Dit is een belangrijk verschil met het gewone roking. Bij de e-sigaret vindt namelijk geen verbranding plaats maar enkel verhitting tussen de 40 en 65 graden Celcius.

Schadelijke stoffen in de e-sigaret

Het RIVM geeft aan dat de volgende schadelijke stoffen voorkomen in de e-sigaret (bron #1):

  • nicotine
  • propyleenglycol
  • aldehyden
  • nitrosamines
  • metalen

Het inhaleren van deze stoffen is schadelijk voor de gezondheid. Zo kunnen er infecties ontstaan aan de luchtwegen. Ook kunnen mensen last krijgen van hartkloppingen en neemt de kans op kanker toe. Dit geldt vooral voor de zware gebruikers (bron #1).

Herkomst van de e-sigaret

De e-sigaret is ontwikkeld door de Chinees Hon Lik. De vader van Hon Lik had longkanker en dit bracht Hon er toe om in maart 2003 met het eerste prototype van de e-sigaret te komen. Helaas was dit voor de vader van Hon al te laat aangezien hij is overleden aan longkanker.

Soorten e-sigaretten

E-sigaretten zijn verkrijgbaar in verschillende maten en soorten, er is werkelijk voor iedereen wel een geschikte e-sigaret. Er zijn e-sigaretten voor beginners en voor ervaren dampers, ook zijn deze verkrijgbaar in verschillende prijs klasse met verschillende mogelijkheden.

Zo bestaan er e-sigaretten waar je niets aan kan afstellen, dat zijn veelal de pen-vormige e-sigaretten, deze zijn bedoeld voor de startende damper. Helaas worden deze vaak een aantal weken gedampt en dan stoppen de meeste beginnende dampers ermee. Of ze gaan opzoek naar een andere e-sigaret, deze penvormige e-sigaretten produceren helaas niet veel damp.

Dan heb je ook nog de zogenoemde modboxes, dat zijn de e-sigaretten met een dikke batterij, deze zijn veelal vierkant. Ook deze zijn verkrijgbaar in vele verschillende prijs klasse, bij deze e-sigaretten kun je het voltage of wattage verhogen waardoor de e-sigaret meer damp produceert. Ook de temperatuur van de damp kun je vaak aanpassen waardoor deze iets anders gaat smaken, en heating coils monteren met verschillende weerstanden.

Voordelen gebruik e-sigaret

Het dampen van een e-sigaret brengt voordelen voor de damper met zich mee in vergelijking met het roken van een gewone sigaret. Dat is ook direct de reden waarom de e-sigaret zo succesvol geworden is. Het zijn vooral voordelen op het gebied van gezondheid die mensen doen overwegen om de e-sigaret te gaan gebruiken. Dit verklaart ook dat het overgrote deel van de dampers eerder gewone sigaretten rookten (bron #1).

Het dampen van een e-sigaret is ruim 80% goedkoper dan het roken van een tabak sigaret. In deze berekening is de aanschaf van een e-sigaret ter waarde van €35 mee genomen. Het is even investeren zodat je kunt starten met dampen, maar als je eenmaal alle spullen hebt profiteer je direct van de voordelen.

Het onderhoud van een e-sigaret kost maar circa €5 per maand, een flesje e-liquid van 10ml kost €4,95 en is vergelijkbaar met 120 sigaretten. En goede e-sigaretten zijn al verkrijgbaar vanaf €19,95. Er zijn echter grote prijsverschillen.

Nadelen van de e-sigaret

Er zijn ook tegenstanders van de e-sigaret. De tegenstanders vinden dat de e-sigaret voor jongeren een opstap kan zijn naar het ‘echte’ roken. Vaststaat echter dat de e-sigaret gezonder is dan het roken van sigaretten (bron #1).

Maar het RIVM waarschuwt dat ook de e-sigaret giftig en gevaarlijk is (bron #1). Mensen zouden de e-sigaret niet langdurig moeten gebruiken (bron #1). 

Het lijkt daarom vooral voor de rokers die willen stoppen een goed alternatief. Het is echter nooit aan te raden om te beginnen met roken, ook niet met de e-sigaret.

Onderzoek naar de e-sigaret

Een recent onderzoek laat zien dat de elektronische sigaret geassocieerd wordt met een grotere kans op een beroerte (bron #3). Ook dit onderzoek laat weer zien dat de e-sigaret minder schadelijk is dan de gewone sigaret. Echter zijn er ook aan het gebruik van de e-sigaret serieuze gezondheidsrisico’s verbonden. Zo laat dit onderzoek zien dat gebruikers van de e-sigaret:

  • 71% meer kans hebben op een beroerte
  • 59% meer kans hebben op een hartaanval
  • 40% meer kans hebben op problemen met de kransslagader

Deze hoger risico’s komen ook voort uit het feit dat gebruikers naast de e-sigaret ook nog veelal gewone sigaretten roken. Nadat dit effect uit de cijfers is gehaald blijkt nog steeds het risico op gezondheidsaandoeningen vele male groter dan mensen die niet roken en geen e-sigaret gebruiken. Zo blijkt de groep die enkel e-sigaretten rookt 29% meer kans op een beroerte te hebben. Hetzelfde geldt voor het risico op een hartaanval (25% meer kans). Zie voor onderbouwing bron #3 onderaan dit artikel.

Is de e-sigaret veiliger dan een gewone sigaret?

De e-sigaret is gezonder dan een gewone sigaret echter nog steeds erg schadelijk. Wil je stoppen met roken en lukt dat niet op eigen kracht of met hulpmiddelen zoals een stoppen met roken programma, nicotinepleisters, champix of zyban? Dan kan de e-sigaret een uitkomst zijn. Gebruik de e-sigaret daarom puur als middel om te stoppen met roken of als alternatief wanneer het niet lukt om te stoppen.

Dampen is veel gezonder dan roken en dit is gebaseerd op de volgende feiten:

  • Bij het dampen vindt in tegenstelling tot roken geen verbranding plaats. Het gevolg hier van is dat er geen verbrandingsproducten in de damp voorkomen. Denk hierbij aan teer, koolmonoxide en cyanide. Verder merken ze op dat nicotine niet kankerverwekkend is.
  • De e-sigaret bevat slechts 1 giftige stof (nicotine) in plaats van de 4.000 schadelijke stoffen die er in een normale sigaret zitten.
  • Onderzoek van het publieke gezondheidsorgaan in England (Public Health England) toont aan dat wanneer men in Engeland gaat dampen in plaats van roken, het aantal jaarlijkse doden teruggebracht wordt van 80.000 naar 4.000 per jaar.

Rook je niet dan is het ook niet aan te raden om te starten met de e-sigaret. Meer onderzoek is nodig voor de lange termijn gezondheidseffecten maar dit neemt niet weg dat we de e-sigaret nu daarom links moeten laten liggen.

Toch zijn de meningen van deskundigen nog erg verdeeld of de e-sigaret een goede vervanger is van de normale sigaret. Hieronder lees je wat de voor- en tegenstanders zeggen over het gebruik van de e-sigaret.

Tegenstanders van de e-sigaret

De Nederlandse overheid is nog niet overtuigd van de e-sigaret als gezond alternatief voor de sigaret. Ze hebben op dit moment naar eigen zeggen nog te veel twijfels. De overheid vindt dat meer onderzoek nodig is naar de gezondheidseffecten van de e-sigaret en dit onderzoek kost tijd. Feit is ook dat dit onderzoek naar de veiligheid van de e-sigaret achter loopt bij de populariteit van de e-sigaret.

De Nederlandse overheid, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), heeft nog de volgende twijfels over het gebruik van de e-sigaret:

  • E-sigaretten kunnen giftige stoffen bevatten. Het RIVM zegt dat de e-sigaret mogelijk de giftige stof diëthyleenglycol kan bevatten. Dit is gebaseerd op laboratorium onderzoek uitgevoerd door de Food and Drug Administration (FDA) uit 2009. De FDA vond diëthyleenglycol in 2% van de patronen (1 van de 47 patronen). Voorstanders van de e-sigaret vinden dit bewijs veel te dun om te concluderen dat alle e-sigaretten ongezond zijn.
  • Verder is in onderzoek geconstateerd dat de e-sigaret sporen van nitrosamines kan bevatten. Dit is een stof die ook voorkomt in tabak en nitrosamines staan bekend als sterk kankerverwekkend. Daarnaast zijn er ook nog andere giftige stoffen in sommige e-sigaretten aangetroffen.
  • Uit onderzoek naar passieve dampen van de e-sigaret zoals uitgevoerd door Schripp in 2013 blijkt dat er sprake is van kankerverwekkende stoffen in de uitgeademde lucht.

Bezwaren van het RIVM

Andere bezwaren van het RIVM liggen meer op het terrein van de informatievoorziening en voorlichting van gebruikers van de e-sigaret.

  • Etiketten bevatten niet altijd duidelijke waarschuwingen over het gebruik van de e-sigaret;
  • Etiketten van sommige navulpatronen geven aan dat ze geen nicotine bevatten terwijl dit in werkelijkheid niet zo is;
  • De e-sigaret kan gestopte rokers er weer toe aan zetten om te beginnen met roken. Ook jeugd zou gevoelig kunnen zijn om te beginnen met roken als het idee bestaat dat de e-sigaret compleet veilig is.
  • Er is nog geen regelgeving van kracht die het productieproces en de kwaliteitscontrole op de e-sigaret regelt.
  • Verder merkt het RIVM op dat uit onderzoek blijkt dat etiketten van de e-sigaret niet altijd overeen komen met de gemeten inhoud.

Waarom heeft het overheid de e-sigaret dan niet verboden op de Nederlandse markt zou je kunnen afvragen. Nou in maart 2015 heeft de staatssecretaris van Volksgezondheid de e-sigaret verboden voor mensen onder de 18 jaar. Dit geldt zowel voor e-sigaretten met als zonder nicotine. Deze maatregel is vooral ingegeven om te voorkomen dat jongeren de e-smoker als opstapje gaan gebruiken naar het normale roken.

Voorstanders van de e-sigaret

Voorstanders van de e-sigaret waren er in het begin meer te vinden dan tegenstanders. De voorstanders zoals het KWF, Longfonds en Acvoda zijn het erover eens dat het dampen veel gezonder is dan het roken. In een sigaret zitten zo’n 4.000 giftige stoffen en in de e-sigaret is dit maar 1 stof namelijk nicotine. Echter geeft bijvoorbeeld het KWF ook aan dat ze het gebruik van de e-sigaret als hulpmiddel bij het stoppen met roken niet actief aanbevelen (bron #4). Naar mate de tijd vordert zijn er steeds minder promoters van de e-sigaret.

De voorstanders van de e-sigaret zijn ook kritisch op de tegenstander van de e-sigaret. Zo denken ze dat er een politiek spel gespeeld wordt door de overheid. Minder sigaretten betekent immers een daling van de accijns-inkomsten omdat er minder sigaretten worden verkocht.

Ook is het onterecht dat het RIVM zich enkel richt op de vraag of de e-sigaret veilig is. Volgens de voorstanders van de e-sigaret gaat het juist om de vergelijking met het roken van reguliere sigaretten. Er is namelijk geen bewijs beschikbaar dat het dampen van de e-sigaret een opstap is naar het echte roken. Bijna 99% van de mensen die e-sigaretten roken hebben eerder gerookt en gebruiken de e-sigaret als alternatief .

Bijkomend voordeel van de e-smoker is dat deze veel goedkoper is dan het roken van gewone sigaretten.

Conclusie of de e-sigaretten veilig zijn

De vraag of e-sigaretten veilig zijn kan nog niet goed beantwoord worden. Daarvoor is meer informatie nodig volgens het RIVM. Dit is gebaseerd op onderstaande feiten:

  • Er ontbreekt wezenlijke informatie over de bestanddelen in verdampers, batterijen, patronen en verpakkingen. Ook de bijgeleverde gebruiksinstructies maken dit onvoldoende duidelijk. Daarnaast ontbreken er veelal essentiële waarschuwingen.
  • In de e-sigaretten zijn vaak giftige stoffen opgenomen.
  • Soms is de informatie over de e-sigaret of navul-verpakking onjuist. Zo zijn er voorbeelden waarop de navul-verpakking aangeeft dat er geen nicotine is verwerkt in de vloeistof terwijl dit wel het geval is.
  • Als gevolg van passief dampen kunnen andere mensen kankerverwekkende stoffen inademen.
  • De e-sigaret kan een opmaat zijn om ook ‘gewone’ sigaretten te gaan roken.
  • E-sigaretten die veel nicotine bevatten en gaan lekken kunnen schadelijk zijn voor mensen die hier mee in aanraking komen (zoals kinderen).
  • Momenteel zijn er nog geen goede methoden voorhanden om de e-smokers op een gepaste manier in het proces van afvalverwerking op te nemen.
  • Specifieke regelgeving omtrent productie, verkoop en reclame ten aanzien van de e-sigaret ontbreekt.

Wil je meer weten over de e-sigaretten dan is deze factsheet van het RIVM een aanrader.

Overzicht met populaire e-smokers

Mocht je willen stoppen met roken met behulp van de e-smoker dan is de vraag welke je het beste kunt aanschaffen. Gezien het feit dat er veel onduidelijkheid bestaat en het RIMV wijst op diverse gezondheidsrisico’s hebben we besloten om geen overzicht op te nemen op onze website.

Alternatief voor de e-smoker

Stoppen blijft de beste keuze voor je gezondheid. Wil je stoppen met roken maar geen gebruik maken van de e-smoker dan zijn er diverse alternatieven voorhanden. Een alternatief dat de kans op stoppen met roken aanzienlijk verhoogd is het medicijn Champix (bron #2). Door Champix te gebruiken heb je geen zin meer in roken. Doordat de kuur ongeveer 12 weken duurt en je geen zin hebt om te roken is het relatief makkelijk vol te houden. Dit vergroot de kans dat iemand definitief stopt met roken.

We hebben een artikel geschreven over Champix waarin het product uitgebreid geanalyseerd en beschreven is.

Gebruikte bronnen bij dit artikel over de e-sigaret

  1. https://www.rivm.nl/tabak/nieuwe-producten/e-sigaret
  2. Onderzoeken naar de effectiviteit van Champix.
  3. https://www.abstractsonline.com/pp8/#!/4715/presentation/10365
  4. https://www.kwf.nl/over-kwf/Pages/Standpunt-elektronische-sigaret.aspx
  5. Standpunt van de alliantie Nederland rookvrij; https://www.kwf.nl/SiteCollectionDocuments/160301%20Standpunt%20e-sigaret%20ANR.pdf

Dit artikel is voor het laatst gecontroleerd en bijgewerkt op 10 juli 2019.

Geef een reactie