Hoe kun je een bacteriële infectie bestrijden?

We krijgen bijna allemaal wel eens te maken met een bacteriële infectie. Soms kan jouw lichaam dit zelf bestrijden en soms heb je wat hulp nodig. Niet alle infecties zijn een bacteriële infectie. De verschillende oorzaken van infecties hebben ook een verschillende aanpak nodig. Hier lees je hoe je een infectie kunt herkennen en wat er eventueel aan te doen is.

In dit artikel lees je

Hoe wordt een bacteriële infectie veroorzaakt?

Bacteriële infecties worden veroorzaakt door bacteriën. Deze zeer kleine, ééncellige, organismen kun je niet zien, maar zijn overal om ons heen. We hebben het vaak over bacteriën in combinatie met hygiëne, maar ook als je zeer zorgvuldig bent met hygiëne zijn er nog overal bacteriën.

Bacteriën zijn niet per definitie slecht of ongezond. Vaak zijn ze onschuldig en soms ook nuttig. Denk hierbij aan probiotica die een positief effect kunnen hebben op de darmflora. Andere bacteriën kunnen wel een infectie veroorzaken en je ziek maken.

Virusinfectie of bacteriële infectie?

Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen een infectie veroorzaakt door een bacterie en een infectie die veroorzaakt is door een virus. Er zit namelijk een wezenlijk verschil in de manier van behandelen.

Een virus overleeft niet op zichzelf, maar wordt doorgegeven door mensen en dieren. Zodra een virus bij jou terecht komt gaat het groeien in jouw lichaam en kun jij het doorgeven aan anderen. De bekende griep- en verkoudheidsvirussen worden vaak doorgegeven via de lucht, door hoesten of niezen. Ook door aanraking of contact met toilet, glas, bestek of andere voorwerpen kun je besmet raken.

Een bacterie daarentegen kan wel op zichzelf bestaan. Er zijn dus geen andere mensen nodig om besmet te raken. Denk bijvoorbeeld aan een blaasontsteking, die vaak wordt veroorzaakt door een bacterie. Veel infecties kunnen zowel door een bacterie als een virus zijn veroorzaakt; een arts kan jou hier bij helpen.

Bekende voorbeelden van virusinfecties zijn:

  • Griep
  • Waterpokken
  • Verkoudheid
  • Hepatites B
  • SARS
  • Mazelen
  • Herpes
  • HPV & HIV

Bekende voorbeelden van bacteriële infecties zijn:

  • Longontsteking
  • Voedselvergiftiging
  • Oor- en keelontsteking
  • Wondinfecties
  • Gonorroe
  • Blaasontsteking
  • Oogontsteking
  • Darmontsteking

Symptomen

Als een ziekteverwekker jouw lichaam binnendringt dan geeft jouw lichaam daar meestal een reactie op. Een bacteriële infectie kan op bijna elke plek op jouw lichaam ontstaan. Veel voorkomende algemene symptomen bij een bacteriële infectie zijn:

  • Koorts
  • Pijn
  • Zwak en/of ziek voelen

Daarnaast kunnen er ook lokale/plaatselijke symptomen optreden in de buurt van de brandhaard:

  • Roodheid
  • Zwelling
  • Pijnlijke huid en/of slijmvliezen
  • Pijnlijke gewrichten, organen en/of weefsels

De plaatselijke symptomen zie je vaak goed wanneer het bijvoorbeeld een duidelijke plek op de huid betreft. Bij andere infecties zoals een longontsteking of blaasontsteking zal het niet zozeer aan de buitenkant te zien zijn. Vaak krijg je wel last van pijn, koorts, en andere symptomen die met jouw specifieke infectie te maken hebben.

Meestal kan jouw lichaam een veelvoorkomende infectie zelf opruimen. Als de klachten ernstiger zijn of niet over gaan dan is het belangrijk om de huisarts te laten kijken. Bel bij twijfel altijd de huisarts. De doktersassistent kan aan de hand van jouw klachten bepalen of je even langs moet komen.

De aanpak van een bacteriële infectie

De aanpak verschilt sterk per persoon en per infectie (bacteriële of virus infectie).

Zo kunnen bacteriële infecties meestal goed behandeld worden. Het meest bekende voorbeeld van een bacteriële infectie behandeling is antibiotica.

Voor virus infecties bestaat niet echt medicatie. Dit komt doordat medicijnen onvoldoende onderscheid kunnen maken in goede en besmette cellen. Een goede weerstand speelt daarom bij virus infecties een belangrijke rol. Het is zaak de weerstand goed op peil te houden. Dit om eventuele virusinfectie te voorkomen. Raak je toch geïnfecteerd dan zijn de gevolgen bij een goede weerstand vaak veel minder erg. Een bekend voorbeeld is de griepprik. Door de griepprik wordt de weerstand tegen het griepvirus verhoogd. Hierdoor daalt de kans op griepinfectie en worden de gevolgen beperkt.

Een gezond lichaam met voldoende weerstand kan veel infecties zelf uit de weg ruimen. Als je veel pijn hebt bij bijvoorbeeld een oorontsteking, dan wil je het liefst dat de huisarts een antibioticakuur voorschrijft zodat de klachten zo snel mogelijk verdwijnen. De huisarts zal hier in de meeste gevallen echter niet voor kiezen. Dit doet hij of zij alleen als het echt niet anders kan.

Dit heeft ook te maken met het feit dat het niet altijd meteen duidelijk is of een infectie wordt veroorzaakt door een bacterie of virus; bij een infectie door een virus werken antibiotica niet.

Een infectie kan ook een abces veroorzaken. Dit is een zwelling die gevuld is met pus. Ga hiervoor altijd even naar de huisarts. Deze zal er, als dat kan, meestal voor kiezen om het abces leeg te maken of weg te halen. Soms in combinatie met antibiotica. Bij andere ernstige of schadelijke bacteriële infecties zal de huisarts je niet laten uitzieken maar direct ingrijpen.

 

Antibiotica

Bij een bacteriële infectie denken we al snel aan antibiotica. Antibiotica zijn medicijnen die bacteriën bestrijden. Zoals gezegd helpen ze dus niet bij een infectie door een virus. Er zijn verschillende soorten antibiotica, waarbij elk soort weer tegen een ander soort bacterie of groep bacteriën helpt.

De bekendste, en een van de oudste, is penicilline. Deze wordt nog steeds voorgeschreven, maar er zijn in de loop der tijd andere soorten bij gekomen, en er worden ook nog steeds nieuwe soorten ontwikkeld.

Antibioticaresistentie

Hoewel we vaak smachten naar een wondermiddel dat onze klachten zo snel mogelijk wegneemt, zijn artsen steeds terughoudender met het voorschrijven van antibiotica. Door veelvuldig en onzorgvuldig gebruik van antibiotica kan resistentie ontstaan. Dat wil zeggen dat een bacterie niet meer reageert op een bepaald antibioticum. Hoe vaker dit voorkomt, hoe moeilijker het wordt om bepaalde bacteriën te bestrijden. Artsen zullen daarom vaker het advies geven om uit te zieken en jouw lichaam zijn werk te laten doen, als ze denken dat het lichaam dat aan kan. In ernstigere gevallen, of bij bepaalde risicogroepen zoals baby’s, ouderen en zieken, zullen ze wel sneller de natuur een handje helpen.

Antibioticakuur

Als je dan toch antibiotica krijgt voorgeschreven, dan is dit meestal via een kuur die je thuis zelf kunt innemen. Antibiotica kun je in veel vormen krijgen, zoals tabletten, capsules, druppels en drankjes. Het is belangrijk dat je de voorgeschreven kuur afmaakt. Die kan variëren, maar duurt vaak 5 tot 10 dagen. Ook als jouw klachten voorbij zijn mag je toch niet zomaar stoppen. Je loopt dan het risico dat niet alle bacteriën zijn gedood, waardoor de infectie aanwezig kan blijven of terug kan komen. Volg daarom zo goed mogelijk de bijgeleverde instructies op. Jouw arts of apotheker kan hier advies en uitleg bij geven.

 

Geef een reactie

2 comments

  1. Anoniem

    hallo
    ik heb een bacterie in mijn grote teen zitten
    ik heb al 6 weken antibiotica
    maar niets help wat kan ik nou doen
    als ik morgen naar mijn huisarts ga krijg ik weer een ander soort ik heb nu al 3 verschillende gehad
    ik hoop dat u een oplossing voor mijn weet

    annie de haan

    • Redactie EGL

      Ik kan u hier helaas niet verder mee helpen. Contact met de huisarts is toch echt het beste.