Wat zijn flitsen en vlekken in het oog?

Wat zijn flitsen en vlekken in het oog?

Vlekken en flitsen in de ogen is ontzettend vervelend als je daar last van hebt. Toch hebben best veel mensen regelmatig last van dit fenomeen. Daarom in dit artikel meer informatie over vlekken en flitsen in de ogen. Ook geven we enkele oplossingen om deze aandoening tegen te gaan.

Vlekken en troebelingen in de ogen

Vlekken zijn kleine stippen of wolkjes die bewegen in je gezichtsveld. Je kunt ze duidelijker zien als je naar een gewone achtergrond kijkt, zoals een lege muur. Dit zijn eigenlijk kleine klontjes van gel of cellen in het glasvocht, de heldere geleiachtige vloeistof die de binnenkant van je oog vult. Vaak zijn de vlekken en flitsen niet schadelijk. Het kan echter wel een signaal zijn dat er iets met je ogen aan de hand is [1].

Deze vlekken kunnen verschillende vormen hebben, zoals kleine puntjes, cirkels, lijnen, wolken of spinnenwebben. Hoewel deze objecten eruit zien alsof ze zich voor je ogen bevinden, zweven ze er feitelijk in [1,2].

Wat je ziet zijn de schaduwen die ze op het netvlies werpen, de zenuwlaag aan de achterkant van het oog die licht waarneemt en je laat zien [1,2].

Klontjes in de ogen

Wanneer mensen op middelbare leeftijd komen, kan het glasvocht dikker worden of krimpen. Gevolg is dat er klontjes in het oog kunnen ontstaan. De vlekken komen vaak voor wanneer het glasvocht wegtrekt van de achterwand van het oog, waardoor het achterste glasvocht wordt losgemaakt. Ouderdom is de meest voorkomende oorzaak van vlekken en vertroebelingen [2].

In sommige gevallen kan het netvlies scheuren als de krimpende glasachtige gel wegtrekt van de oogwand [2]. Een gescheurd netvlies is altijd een serieus probleem, omdat het kan leiden tot een netvliesloslating [3].

Het verschijnen van vlekken kan alarmerend zijn, vooral als ze zich plotseling ontwikkelen. Je zou meteen een oogarts moeten zien als je plotseling (nieuwe) drijvers ontwikkelt en/of je gezichtsvermogen ineens vermindert [2].

Gaan de vlekken ook weg?

De meeste vlekken nemen na verloop van tijd af in grootte, dichtheid en duisternis. Een deel hiervan is te wijten aan de daadwerkelijke opname van de vlek door de natuurlijke processen in het oog.

Oogvlekken kunnen ook in positie in het oog verschuiven, wat resulteert in minder schaduweffect. Bovendien neigt het menselijk brein zich aan te passen en raakt het vaak gewend aan de aanwezigheid van oogvlekken.

Het lichaam negeert de vlekken. Alleen wanneer je de focus erop legt zie je de vlekken nog. Dit is vergelijkbaar met de manier waarop iemand alleen het gevoel van schoenen aan zijn voeten opmerkt wanneer hij of zij erover nadenkt.

Oogvlekken hebben de neiging om minder hinderlijk te worden, zowel door vermindering in dichtheid en grootte als door het hierboven beschreven proces van neuro-adaptatie. Door angst over het symptoom van vlekken kunnen de vlekken meer opvallen [2].

Wat is de behandeling voor oogvlekken?

De meeste troebelingen en vlekken zullen na verloop van tijd vervagen en minder irritant of merkbaar worden [2]. Is dit niet het geval en zijn ze erg hinderlijk dan is overleg met de huisarts / oogarts raadzaam. De oogarts kan en specifieke gevallen een glasvocht-operatie overwegen [2].

Het leren van ontspanningstechnieken kan de neurologische aanpassing aan opvallende vlekken bespoedigen.

Schade aan het netvlies in de vorm van een scheur of loslating kan eventueel behandeld worden met lasterstralen [2]. Maar dit is afhankelijk van de specifieke omstandigheden.

Kan medicatie helpen vlekken te verwijderen?

Om vlekken te behandelen is eerst belangrijk om de oorzaak vast te stellen. Zo is een oogontsteking te behandelen met oogdruppels. Is de diabetes de oorzaak van de vlekken op het oog dan kan laserbehandeling helpen. Is glasvochtloslating de oorzaak (zoals bij ouderdom) dan is er geen behandeling nodig. In geval er sprake is van een scheurtje in het netvlies dan kan laserbehandeling nodig zijn [4].

Wat zijn oogflitsen

Wanneer je het vochtgel in je oog wrijft, kun je iets zien dat lijkt op zwaailichten of bliksemflitsen. Je hebt dit gevoel misschien ervaren als je ooit in de ogen bent geraakt en ‘sterren’ hebt gezien. Deze lichtflitsen kunnen een aantal weken of maanden aan en uit gaan. Het is raadzaam direct contact te zoeken met de huisarts in het geval je lichtflitsen ziet [4].

Naarmate we ouder worden, is het gebruikelijker om flitsen te ervaren. Als je plotselinge flitsen opmerkt, moet je onmiddellijk naar je oogarts gaan, want dit kan betekenen dat het netvlies gescheurd is [4].

Flitsen en migraine

Flitsen verschillen van de glinsterende of zigzaglijnen die mogelijk deel uitmaken van migraine. Migraine-glinsters zijn een soort flikkerend licht, vaak slechts aan één kant van je zicht met een soort grillig patroon. Hierdoor wordt ten minste een deel van uw zicht (de linker- of rechterkant) verborgen. De glinsters verdwijnen meestal na 10-20 minuten en kunnen worden gevolgd door hoofdpijn. Dit hoeft niet, het komt ook voor dat mensen flitsen krijgen maar daarna geen hoofdpijn hebben [4].

Wanneer direct naar de oogarts?

Hieronder een aantal situaties waarin contact met de huisarts / oogarts noodzakelijk is. Deze opsomming is richtinggevend en niet limitatief. Ga bij twijfel altijd naar de huisarts en wacht hier niet te lang mee [4].

  • Een nieuwe, grote vlek of een grote groep van vlekken plotseling verschijnen. Je ziet plotselinge lichtflitsen, vooral als deze flitsen aanhoudend zijn.
  • Je merkt andere symptomen op, zoals het verlies van zijzicht of het lijkt alsof een schaduw of gordijn over je gezichtsveld wordt getrokken
  • Vlekken en flitsen komen vaker voor naarmate we ouder worden. Hoewel niet alle vlekken en flitsen ernstig zijn, moet je altijd een medisch oogonderzoek laten uitvoeren door een oogarts om er zeker van te zijn dat je netvlies niet beschadigd is.
  • Bij twijfel.

Oorzaken van oogflitsen

Vlekken kunnen worden veroorzaakt door normale veroudering van het oog wanneer het glasvocht begint te krimpen en los te laten. Ook een scheur in het netvlies en migraine kan flitsen in het oog veroorzaken [4].

Dit kan gebeuren bij het scheuren van het netvlies. Het is niet altijd mogelijk om onderscheid te maken tussen de oorzaken van nieuwe vlekken in het oog, en daarom is het essentieel om onmiddellijk een oogheelkundig onderzoek te laten doen naar retinale gaten of scheuren [1, 4].

Risicofactoren van oogflitsen

Veroudering is een grote risicofactor voor nieuwe vlekken [2]. Mensen die zeer bijziend zijn lopen een groter risico op het ontwikkelen van vlekken. Mensen die op jonge leeftijd klachten krijgen lopen ook een groter risico op retinale trauma’s of loslaten. Ontsteking in het oog en recente chirurgie zijn ook risicofactoren voor het ontwikkelen van vlekken in het oog [1].

Tests en diagnose

De meeste oorzaken van nieuwe vlekken en flitsen kunnen worden vastgesteld door middel van een klinisch onderzoek door een oogarts. Als de oorzaak van de symptomen niet wordt gezien tijdens een klinisch onderzoek, kan je oogarts extra testen bestellen, zoals een echografie van het oog [4].

Als de flitsen niet binnen 60 minuten verdwenen zijn dan is een scheur in het netvlies de waarschijnlijke oorzaak. Heb je goed zicht en verdwijnen de flitsen binnen enkele minuten dan is er minder spoed. Controle door oogarts blijft wel noodzakelijk [4].

Behandeling en medicijnen voor oogflitsen

De behandeling voor vlekken en flitsen is afhankelijk van de onderliggende aandoening. Hoewel niet alle vlekken en flitsen ernstig zijn, moet je altijd een medisch oogonderzoek laten uitvoeren door een oogarts om er zeker van te zijn dat je netvlies niet beschadigd is [4].

Hoewel sommige vlekken in je zicht kunnen blijven, zullen veel van hen in de loop van de tijd vervagen en minder hinderlijk worden. Zelfs als je jarenlang vlekken hebt gehad, zou je onmiddellijk een oogonderzoek moeten ondergaan als je nieuwe ziet.

Er is geen specifieke behandeling voor de afscheiding van glasvochtgel van het netvlies. Wel kan laser-, vriestherapie of een operatie nodig zijn in het geval van continu tranende ogen.

Terug naar het complete overzicht met aandoeningen.

 

Gebruikte bronnen bij dit artikel over vlekken en flitsen in het oog

  1. Adviezen van de Harvard Medical School tegen vlekken en flitsen in het oog
  2. De website van oogartsen met specifieke informatie over vlekken en flitsen
  3. Oogziekenhuis over scheurtjes in het netvlies
  4. De thuisarts over lichtflitsen

Dit artikel is voor het laatst gecontroleerd en bijgewerkt op 30 augustus 2019.

Geef een reactie