Cholesterol: hoe zit dat nou precies?

Het kan best lastig zijn om helder te krijgen wat cholesterol is. Meestal wordt het namelijk in een relatief negatieve context besproken. Cholesterol is iets waar je rekening mee moet houden en wat schadelijk kan zijn. Een te hoog cholesterol verhoogt namelijk de kans op hart- en vaatziekten. Cholesterol is echter ook functioneel en iets wat we nodig hebben in ons lichaam. Daarom hier duidelijke uitleg over cholesterol, over wanneer het gehalte te hoog is en hoe je het goed kunt houden.

In dit artikel lees je:

 

Wat is cholesterol?

Cholesterol is een vetachtige stof en dient als bouwstof voor cellen en hormonen. De stof wordt in kleine bolletjes door het bloed vervoerd naar alle plekken waar dat nodig is. Hoewel de focus vaak ligt op cholesterol in ons eten, wordt het grootste deel aangemaakt in de lever. Slechts een klein deel van ons cholesterol is afkomstig uit voeding.

Het menselijk lichaam zorgt er over het algemeen zelf voor dat de juiste hoeveelheid cholesterol wordt aangemaakt en dat dit in balans blijft. Deze balans kan echter door verschillende omstandigheden verstoord raken.

Er zijn een aantal elementen die belangrijk zijn. Cholesterol zelf is altijd hetzelfde; namelijk kleine bolletjes die in ons hele lichaam voorkomen. Om deze bolletjes te vervoeren worden ze aan eiwitten verbonden, deze verbindingen heten lipoproteïnen. We onderscheiden Lage Dichtheid Lipoproteïnen (LDL) en Hoge Dichtheid Lipoproteïnen (HDL).

  • LDL zorgt ervoor dat cholesterol vanuit de lever in de rest van het lichaam terecht komt. LDL kan echter vast blijven zitten en ophopen in vaatwanden met kleine beschadigingen. Dit zorgt voor slagaderverkalking: de bloedvaten gaan steeds verder dicht zitten en het bloed kan er steeds moeizamer doorheen. LDL staat daarom bekend als het slechte cholesterol.
  • HDL zorgt er juist voor dat cholesterol uit het bloed naar de lever vervoerd wordt. De lever breekt het af en via gal en ontlasting voeren we het weer af. Als de hoeveelheid HDL hoog is, is er sprake van een goede afvoer. HDL noemen we daarom ook wel goede cholesterol.
  • Daarnaast zijn triglyceriden nog van belang. Triglyceriden zijn ook een soort vetten die in ons bloed zitten, en ze komen veel voor in voeding. Na elke maaltijd stijgt dit gehalte in ons bloed dan ook even, maar ze worden ook snel weer opgenomen. Een hoog triglyceridengehalte kan, net als hoog LDL, bijdragen aan het vernauwen van de aderen.

De cholesterolwaarden

Door middel van een bloedtest kunnen jouw cholesterolwaarden worden vastgesteld. Hierbij wordt jouw totale cholesterolgehalte bepaald, maar wordt er ook gekeken naar LDL, HDL en triglyceriden individueel.

De waarden worden uitgedrukt in mmol/l. De totale waarde, dus LDL, HDL en triglyceriden samen, moet bij voorkeur onder de 5 mmol/l blijven. Tussen de 5 mmol/l en 8 mmol/l is het licht verhoogd of verhoogd, en alles boven de 8 mmol/l is sterk verhoogd.

  • Het LDL, ofwel slecht cholesterol, moet zo laag mogelijk zijn. Het liefst ziet een arts deze waarde rond de 2,5 mmol/l of lager.
  • Voor het HDL, ofwel goede cholesterol, is een hoge waarde gewenst, hiervoor is echter geen specifieke streefwaarde.
  • De waarde voor de triglyceriden worden ook het liefst laag gezien, ondanks dat ook hier geen specifieke streefwaarde voor is.

Je hebt een verhoogd of hoog cholesterol als de totale waarde boven de 5 mmol/l ligt of het LDL boven 2,5 mmol/l. Hierbij wordt wel gekeken naar de verhouding. Het HDL mag gerust hoog zijn, dit is juist positief. Als het LDL en de triglyceriden hoog zijn dan is dit wel iets om aandacht aan te besteden. Dit is namelijk één van de risicofactoren voor hart- en vaatziekten. Een arts zal dit met je bespreken.

Risicofactoren voor een verhoogd cholesterol

Van hoog cholesterol merk je over het algemeen niks. Het is geen ziekte en heeft dus geen specifieke symptomen. Een te hoog cholesterol is dan ook een echte sluipmoordenaar.

Daarom is het in bepaalde gevallen verstandig om periodiek de cholesterol waarden te meten. Bijvoorbeeld als je een hart- of vaatziekte hebt of klachten hebt die hier op kunnen wijzen. Maar er zijn ook nog andere risicofactoren zoals een ongezonde leefstijl, weinig bewegen, roken, overgewicht, hoge bloeddruk, diabetes en overmatig alcohol gebruik.

Heb je een te hoog cholesterol dan kan het noodzakelijk zijn om medicijnen te gebruiken om de waarden te verlagen. Er zijn diverser soorten medicijnen tegen cholesterol beschikbaar. Met onderstaande knop krijg je een overzicht van meerdere cholesterol verlagende medicijnen. Inmiddels is het mogelijk deze medicijnen online te bestellen. Bestellingen worden door een arts en apotheker gecontroleerd.

Cholesterol medicijnen online bestellen

Het is belangrijk om regelmatig contact te hebben met de huisarts om de cholesterol waarden te controleren. Ook kan dan worden vastgesteld of ingrepen zoals aanpassing leefstijl, medicijn gebruik o.i.d. voldoende effect hebben.

De cholesetrol waarden op peil houden

Na een cholesterol meting door de huisarts zal hij de resultaten met je bespreken en beoordelen wat gedaan kan worden om de hoeveelheid cholesterol omlaag te brengen. Als je een normaal of laag cholesterol hebt dan zit je goed, dit kan eigenlijk nooit te laag zijn. Als jouw waarden verhoogd zijn dan zijn er enkele mogelijkheden om dit aan te pakken.

Hoog cholesterol kan meerdere oorzaken hebben. In sommige gevallen kan erfelijkheid bijvoorbeeld een rol spelen, een arts zal hierbij eerder kiezen voor medicijnen. In de meeste gevallen kan er echter invloed worden uitgeoefend door veranderingen aan te brengen in de levensstijl. Dit zal meestal worden aangeraden, mogelijk in combinatie met medicijnen. Bij mogelijkheden om zelf je cholesterol te verlagen kun je denken aan:

Hoewel die eerste twee vrij duidelijk zijn, heeft de laatste misschien iets meer uitleg nodig; gezonder eten is namelijk een vrij ruim begrip. Probeer gevarieerd te eten met veel groente en fruit en verschillende voedingssoorten. Gebruik niet te veel zout en let op verzadigde vetten en onverzadigde vetten.

Eten met veel verzadigd vet heeft een slechte invloed op het cholesterolgehalte, probeer dit daarom zo veel mogelijk te vervangen door onverzadigd vet. Bij verzadigde vetten kun je denken aan volle zuivelproducten, vet vlees, chips, koekjes en gebak. Bij onverzadigde vetten kun je denken aan noten, vette vis en plantaardige producten.

Je kunt kleine aanpassingen doorvoeren door te kiezen voor halfvolle of magere melk en yoghurtproducten. Kies bijvoorbeeld ook voor 30+ kaas, magerder vlees en halvarine in plaats van roomboter. Door bewuste keuzes te maken kun je al een groot verschil maken.

Geef een reactie